Bruto i neto plata u Srbiji: kako se računa svaki dinar (2026)

Svaki mesec ti stigne poruka od banke, isplata zarade. Iznos je manji nego što piše u ugovoru. Razlika može biti i 25.000 do 40.000 dinara na plati od 100.000, a većina zaposlenih ne zna tačno kuda taj novac ide.

Ovaj tekst objašnjava kompletnu formulu korak po korak: šta je bruto 1, bruto 2 i neto, koji doprinosi se odbijaju, kako funkcioniše neoporezivi iznos i kako izračunaš tačno šta ćeš primiti, ili šta te kao zaposlenog košta.

Ukratko

• Razlika između bruto i neto plate na plati od 100.000 dinara može biti 25.000-40.000 dinara.
• Tri ključna pojma: neto plata (šta stigne na račun), bruto 1 i bruto 2 (troškovi za poslodavca).
• Neoporezivi iznos umanjuje osnovicu za obračun poreza na zaradu.
• Doprinosi za PIO, zdravstvo i nezaposlenost odbijaju se pre nego što stigneš do neto iznosa.

Tri pojma koja moraš znati

Pre formule, tri termina koja se koriste u svakom ugovoru o radu i platnoj listi.

Neto plata je iznos koji ti stvarno legne na račun. Od njega plaćaš kiriju, kupovinu, kredit.

Bruto plata (bruto 1) je iznos koji piše u ugovoru o radu. Uključuje neto platu, doprinose koje plaćaš ti kao zaposleni i porez na dohodak. Ovo je osnova za sve obračune.

Bruto 2 (superbruto) je stvarni trošak koji poslodavac ima za tebe. Bruto 1 plus doprinosi koje poslodavac plaća iz svog džepa, povrh tvoje plate. Ovaj broj nikad ne vidiš u ugovoru, ali postoji i direktno utiče na to koliko firma može da ponudi.

Kako se deli bruto plata od 100.000 RSD

Evo tačno kako izgleda raspored svakog dinara. Neto plata iznosi 75.512 RSD, odnosno 75,5%. PIO doprinos (14%) iznosi 14.000 RSD. Zdravstveno osiguranje (5,15%) iznosi 5.150 RSD. Nezaposlenost (0,75%) iznosi 750 RSD. Porez na dohodak (10%) iznosi 4.588 RSD.

Pored toga, poslodavac iz svog budžeta plaća još 15.150 RSD povrh tvoje plate, što znači da zaposleni sa bruto platom od 100.000 RSD realno košta firmu 115.150 RSD mesečno.

Šta se odbija od tvoje bruto plate

Doprinosi koje plaćaš ti kao zaposleni direktno se oduzimaju od bruto plate pre nego što se izračuna porez. Stope su propisane Zakonom o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje (čl. 44) i važe od 2013. bez promene.

PIO, penzijsko-invalidsko osiguranje: 14,00%, tvoja buduća penzija i invalidnina. Zdravstveno osiguranje: 5,15%, lečenje, bolovanje, porodiljsko. Osiguranje za slučaj nezaposlenosti: 0,75%, naknada ako ostaneš bez posla. Ukupno na teret zaposlenog: 19,90%.

Od svakih 100 dinara bruto plate, 19,90 dinara odmah odlazi na ova tri doprinosa pre nego što se uopšte pomene porez.

Šta poslodavac plaća povrh tvoje bruto plate

Pored tvojih 19,90%, poslodavac iz svog budžeta plaća dodatnih 15,15% na tvoju bruto platu. Ovo ti nikada ne dolazi na račun: PIO 10,00%, zdravstveno osiguranje 5,15%, osiguranje za slučaj nezaposlenosti 0,00% (samo zaposleni plaća ovaj doprinos). Ukupno na teret poslodavca: 15,15%.

Jedna stvar iznenadi mnoge: doprinose za nezaposlenost (0,75%) plaća isključivo zaposleni, poslodavac ne plaća ništa po tom osnovu.

Neoporezivi iznos: deo plate koji se ne oporezuje

Zakon o porezu na dohodak građana (čl. 15a) propisuje neoporezivi iznos, deo bruto plate koji se izuzima iz obračuna poreza pre nego što se primeni stopa od 10%. Ovaj iznos se usklađuje svake godine od 1. februara. Od 1. februara 2024. do 31. januara 2025. iznosio je 25.000 RSD. Od 1. februara 2025. do 31. januara 2026. iznosi 28.423 RSD. Od 1. februara 2026. do 31. januara 2027. važi iznos od 34.221 RSD.

Porez od 10% plaća se samo na iznos koji preostane nakon što se od bruto plate oduzmu doprinosi zaposlenog (19,90%) i neoporezivi iznos (34.221 RSD). Ostatak je slobodan od poreza.

Kompletna formula

```
Doprinosi zaposlenog = Bruto x 19,90%
Poreska osnovica = Bruto - Doprinosi - 34.221 RSD
Porez (10%) = Poreska osnovica x 10%
Neto = Bruto - Doprinosi - Porez

Bruto 2 (trošak poslodavca) = Bruto x 1,1515
```

Ako je poreska osnovica negativna (plate blizu minimuma), porez je nula.

Primer 1: bruto plata od 100.000 RSD

Korak 1, doprinosi zaposlenog (19,90%): PIO 14% iznosi 14.000 RSD, zdravstvo 5,15% iznosi 5.150 RSD, nezaposlenost 0,75% iznosi 750 RSD. Ukupno odbitaka: 19.900 RSD.

Korak 2, poreska osnovica: 100.000 - 19.900 - 34.221 = 45.879 RSD.

Korak 3, porez na dohodak (10%): 45.879 x 10% = 4.588 RSD.

Korak 4, neto plata: 100.000 - 19.900 - 4.588 = 75.512 RSD.

Na bruto plati od 100.000 RSD primiš 75.512 RSD. Poslodavac za tebe ukupno izdvoji 115.150 RSD (bruto 2). Razlika između bruto 2 i neta iznosi 39.638 RSD, toliko ode na poreze i doprinose.

Primer 2: bruto plata od 150.000 RSD

Bruto iznosi 150.000 RSD. Doprinosi zaposlenog (19,90%) iznose 29.850 RSD. Poreska osnovica je 85.929 RSD. Porez (10%) iznosi 8.593 RSD. Neto plata je 111.557 RSD, a bruto 2, trošak poslodavca, iznosi 172.725 RSD.

Minimalna zarada u Srbiji (2026)

Minimalna zarada se određuje kao neto cena rada po satu. Za 2026. godinu, prema tabeli Paragraf.rs, minimalna neto satnica iznosi 371 RSD tokom cele godine.

Mesečni iznosi variraju po broju radnih sati. Januar, mart do jun, septembar do oktobar (176h): 65.296 RSD neto, 88.265 RSD bruto. Februar (160h): 59.360 RSD neto, 79.797 RSD bruto. Jul (184h): 68.264 RSD neto, 92.499 RSD bruto. Meseci sa 168h: 62.328 RSD neto, 84.031 RSD bruto.

Prosečna zarada u Srbiji (2026)

Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, prosečna zarada u Srbiji za april 2026. iznosila je: prosečna bruto zarada 168.008 RSD, prosečna neto zarada 121.805 RSD, medijalna neto zarada 94.585 RSD.

Medijana znači da polovina zaposlenih prima manje od 94.585 RSD neto. Prosek je viši zbog visokih plata u IT sektoru i finansijama.

Godišnji porez na dohodak: samo za visoke prihode

Pored mesečnog poreza od 10%, postoji i godišnji porez na dohodak građana, ali on se tiče manjine zaposlenih. Za 2025. godinu (podnosi se do 15. maja 2026), godišnji porez se plaća samo ako su ti ukupni godišnji prihodi prešli 5.439.096 RSD.

To odgovara prosečnoj mesečnoj bruto plati od oko 453.000 RSD. Ako mesečno primaš ispod 350.000 RSD neto, godišnji porez te ne tiče.

Gde proveriti svoju platnu listu

Poslodavac je po zakonu obavezan da ti dostavi obračun zarade za svaki mesec. Uplaćene doprinose možeš proveriti na sledećim mestima: e-Uprava, sekcija Moji doprinosi, direktan uvid u uplaćene iznose po mesecima; Poreska uprava Srbije, za detalje o poreskim obavezama i prijavama; CROSO, evidencija staža i doprinosa za PIO.

Ako primetiš neslaganja između platne liste i onoga što piše u sistemu, obrati se poslodavcu pisanim putem ili Inspekciji rada.

Zaključak

Na bruto plati od 100.000 RSD odlazi gotovo 25.000 RSD na poreze i doprinose. Kad znaš taj broj, lakše pregovaraš o plati, razumeš ponude poslodavaca i realno planiraš budžet.

Najvažnije tačke: doprinosi zaposlenog iznose 19,90% od bruto (PIO 14% plus zdravstvo 5,15% plus nezaposlenost 0,75%). Neoporezivi iznos za 2026. je 34.221 RSD mesečno, na taj deo ne plaćaš ništa. Porez na dohodak iznosi 10% na oporezivi deo. Poslodavac povrh bruto plate plaća još 15,15% iz svog budžeta. Prosečna neto zarada u aprilu 2026. bila je 121.805 RSD, a medijana 94.585 RSD.